HET ABC BIJ LASTIGE OF ZIJDELINGSE VRAGEN

Je bent nog niet uitgesproken of het eerste ‘ja, maar…’ klinkt al. Een vraag zit vol verwijten, iemand trekt je deskundigheid in twijfel of maakt het persoonlijk. Hoe reageer je zonder in de verdediging te schieten of je te laten meeslepen?

Bij een lastige, boze, of zijdelingse vraag draait alles om het behouden van de regie, zowel inhoudelijk als op de relatie, zonder dat het lijkt alsof je de vraag ontwijkt.

De volgende technieken helpen je om rustig te blijven, de zorg achter de vraag te herkennen en helder te antwoorden. Met ruimte voor de ander én voor jouw verhaal.

1. Gebruik een bruggetje (Bridging technique)

Dit is de meest gebruikte techniek om van een lastige vraag naar je eigen kernboodschap te sturen. Je geeft eerst kort erkenning aan de vraag en slaat daarna met een vaste zin een ‘brug’ naar wat jij wilt vertellen.

  • Voorbeelden van brugzinnen:
    • “Dat is een belangrijk punt, en wat hierbij vooral telt is…”
    • “Ik begrijp dat die vraag leeft. Tegelijkertijd zien we in de praktijk dat…”
    • “Daar zijn we inderdaad mee bezig, maar de kern van de zaak is…”
    • Klik hier voor meer praktische bruggetjes!

2. Herhaal geen negatieve woorden

Journalisten stellen soms suggestieve vragen zoals: “Is dit project niet een complete mislukking?” Als jij antwoordt met “Nee, het is geen mislukking”, koppen kranten alsnog met het woord ‘mislukking’ en blijft dat bij lezers hangen.

  • Aanpak: Negeer het negatieve woord en formuleer je antwoord direct positief of feitelijk: “We staan voor een flinke uitdaging, en daarom hebben we nu deze drie concrete stappen gezet.”

3. Antwoord met A-B-C

Houd je antwoord op een kritische vraag strak en gestructureerd, zodat de journalist weinig ruimte heeft om je woorden te verdraaien:

  • A – Antwoord: Geef een kort en direct antwoord (of erken het probleem).
  • B – Brug: Maak de overgang naar het grotere geheel of de oplossing.
  • C – Core (Kernboodschap): Benoem je belangrijkste punt en onderbouw dit met één feit of voorbeeld.

4. Parkeer speculatieve vragen (“Wat als…”)

Journalisten vragen graag naar rampscenario’s of toekomstplannen waar je nog niets over kunt zeggen.

  • Aanpak: Ga niet meespeculeren, want alles wat je zegt wordt als belofte of feit genoteerd. Zeg bijvoorbeeld: “Ik ga niet vooruitlopen op zaken die nog onderzocht worden. Wat ik nu wel kan delen is…”

5. Blijf rustig en voorkom verdedigende taal

Zodra je geïrriteerd raakt of in de verdediging schiet, in houding of met woorden, lijk je schuldig of onzeker – zelfs als je gelijk hebt.

  • Aanpak: Haal even adem voor je antwoordt (dat mag best een seconde duren), houd je stem kalm en blijf vriendelijk. In een opgenomen interview kun je bij een verspreking altijd rustig zeggen: “Ik begin deze zin even opnieuw” en je antwoord helder herhalen.